This blog is hosted on Ideas on EuropeIdeas on Europe Avatar

EU & Democracy

Democratic Impact of EU Measures

Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να αιτηθεί βοήθεια από το ΔΝΤ

Συνεπώς, η Ελληνική κυβέρνηση δεν δύναται να αντιμετωπίζει ως επιλογή το αίτημα προς το ΔΝΤ, το οποίο είχε ήδη από το 2012 καταστεί νομική υποχρέωση. Παρά ταύτα, στην περίπτωση που το ΔΝΤ απορρίψει το αίτημα της Ελλάδας, τότε το πρόγραμμα του ΕΜΣ δύναται και να υπάρξει μόνο του.

Κατά την διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων η Ελλάδα και το ΔΝΤ έχουν εμπλακεί σε μία ‘διαμάχη’, κυρίως επικοινωνιακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης και της αμφιλεγόμενης διαρροής συζήτησης μεταξύ του Προϊσταμένου Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ Paul Thomsen (πρώην μέλος ΔΝΤ της Τρόικα στην Ελλάδα) και της Υπεύθυνης Αποστολής του ΔΝΤ στην Ελλάδα Ντάλια Βελκουλέσκου (νύν μέλος ΔΝΤ της Τρόικα στην Ελλάδα), με εκατέρωθεν επιστολές μεταξύ του Πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα και της Διευθύντριας του ΔΝΤ κας Cristine Lagarde. Εν μέσω των ανωτέρω, ο Έλληνας Πρωθυπουργός αμφισβήτησε τις απαιτήσεις του ΔΝΤ για το Ελληνικό πρόγραμμα αλλά και το εάν, τελικώς, χρειάζεται η συμμετοχή του διεθνούς οργανισμού στο πρόγραμμα αυτό.

Το ερώτημα που τίθεται όμως είναι εάν η Ελληνική πλευρά έχει όντως την ευχέρεια να θεωρεί προαιρετικό το αίτημα βοήθειας προς το ΔΝΤ. Εν συντομία, η απάντηση είναι όχι -  το αίτημα είναι νομικά και πολιτικά δεσμευτικό.

Κατ’ αρχάς, να σημειωθεί ότι το παρόν 3ο Ελληνικό πρόγραμμα (Μνημόνιο & Δανειακή Σύμβαση), υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2015 μόνον με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ΕΜΣ – διεθνής οργανισμός με συμμετέχοντες αποκλειστικά τα Κράτη-Μέλη της Ευρωζώνης), και όχι με το ΔΝΤ. Παρ’ όλα αυτά, το ΔΝΤ συμμετείχε στην κατάρτιση του σχετικού Μνημονίου, με σκοπό να μετέχει μελλοντικά πλήρως στο Ελληνικό πρόγραμμα με δύο προϋποθέσεις:  (1) να εκπονηθεί ένα εκτενές πακέτο δημοσιονομικών μέτρων με στόχο την βιωσιμότητα (έμφαση στην συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση), και (2) την παροχή σημαντικής ελάφρυνσης επί του Ελληνικού χρέους, το οποίο και έχει καταστεί πλέον μη βιώσιμο, με λύσεις πέραν και επιπλέον αυτών που έχουν ήδη προταθεί σχετικά.

Είναι ξεκάθαρο ότι από τους δύο ανωτέρω όρους, κανείς δεν έχει εκπληρωθεί πλήρως. Η κυβέρνηση δείχνει απρόθυμη να εφαρμόσει περαιτέρω μέτρα λιτότητας, κυρίως όσον αφορά στην επιπλέον περικοπή συνταξιοδοτικών παροχών. Όσον, δε, αφορά στο χρέος, τα Κράτη-Μέλη της Ευρωζώνης, και ιδιαίτερα μερικά όπως η Γερμανία, διαφωνούν με οποιαδήποτε ελάφρυνση, ιδιαιτέρως δε με μέτρα πέραν όσων έχουν συζητηθεί ήδη (δηλ. πέραν απλής επέκτασης ωρίμανσης μέρους του χρέους)

Γιατί είναι, όμως, απαραίτητο να αιτηθεί η Ελλάδα βοήθεια από το ΔΝΤ; Σύμφωνα με την συνθήκη του ΕΜΣ που υπογράφηκε το 2012 [Recital 8, Άρθρο 13(2)(b)], όχι μόνον προβλέπεται στενή συνεργασία σε τεχνικό και οικονομικό επίπεδο μεταξύ του ΕΜΣ και του ΔΝΤ, αλλά επιπροσθέτως ένα Κράτος-Μέλος της Ευρωζώνης που αιτείται βοήθεια από τον ΕΜΣ, όπως η Ελλάδα, υποχρεούται να απευθύνει παρόμοιο αίτημα και προς το ΔΝΤ. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 13 της συνθήκης, αλλά και τον Κανονισμό της ΕΕ 472/2013 (Recital 12, άρθρο 7), ο οποίος περιλαμβάνει τις Ευρωπαϊκού περιεχομένου διατάξεις σχετικές με την οικονομική βοήθεια ενός Κράτους-Μέλους της Ευρωζώνης, προβλέπεται η επιτήρηση εφαρμογής του προγράμματος οικονομικής βοήθειας από την Τρόικα, δηλ. την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ.

Ούτως ή άλλως, και σε συνάφεια με τις ανωτέρω διατάξεις, η Ελλάδα επίσης δεσμεύθηκε σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο να αιτηθεί την βοήθεια του ΔΝΤ, οικονομικά αλλά και σχετικά με επιτήρηση εφαρμογής του Μνημονίου, ήδη από την Ευρω-σύνοδο του Ιουλίου 2015, όπου συμφωνήθηκε το 3ο Ελληνικό πρόγραμμα. [ακριβές κείμενο «…Greece will request continued IMF support (monitoring and financing) from March 2016»].

Συνεπώς, η Ελληνική κυβέρνηση δεν δύναται, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, να αντιμετωπίζει ως επιλογή το αίτημα προς το ΔΝΤ, το οποίο είχε ήδη από το 2012 καταστεί νομική υποχρέωση. Παρά ταύτα, στην περίπτωση που το ΔΝΤ απορρίψει το αίτημα της Ελλάδας (δεν υπάρχει διάταξη αμοιβαιότητας υποχρεώσεων από το ΔΝΤ σε οποιοδήποτε από τα ανωτέρω νομοθετήματα) – κάτι το οποίο έχει πολύ λίγες πιθανότητες – τότε το πρόγραμμα του ΕΜΣ δύναται και να υπάρξει μόνο του. Όμως, δεδομένης της σημασίας που δίνει μέρος των Κρατών-Μελών της Ευρωζώνης, ήτοι οι πιστωτές μας (μέσω του ΕΜΣ), και κυρίως δε η Γερμανία, ήτοι ο μεγαλύτερος πιστωτής μας (ως το Κράτος-Μέλος συνεισφέρον τα περισσότερα στον ΕΜΣ), στην συμμετοχή του ΔΝΤ στο Ελληνικό πρόγραμμα, η επιλογή μη συμμετοχής του ΔΝΤ απομακρύνεται ακόμη περισσότερο.

Εν κατακλείδι, το αίτημα της Ελλάδας για βοήθεια από το ΔΝΤ είναι ήδη νομικά προεξοφλημένο από τον Φεβρουάριο του 2012 αλλά και πολιτικά δεσμευτικό από τον Ιούλιο του 2015.

Βασισμένο σε προηγούμενη ανάρτηση στα Αγγλικά στις 20 Απριλίου 2016 στο EUI Constitutional Change Through Euro Crisis Law.



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

UACES and Ideas on Europe do not take responsibility for opinions expressed in articles on blogs hosted on Ideas on Europe. All opinions are those of the contributing authors.